Co to jest Krajowy Plan Działań?

Krajowy Plan Działań na rzecz wdrażania Protokołu o ochronie i zrównoważonym użytkowaniu różnorodności biologicznej i krajobrazowej do Konwencji Karpackiej to kolejny krok służący realizowaniu jej postanowień w Polsce.

Projekt Krajowego Planu Działań - wersja finalna, grudzień 2016 (pobierz)

Ramowa Konwencja o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat, tzw. Konwencja Karpacka, to druga w skali globalnej umowa międzynarodowa dotycząca pojedynczego regionu górskiego (pierwszą jest Konwencja Alpejska). Ratyfikowało ją 7 państw, obejmujących swoimi granicami Karpaty: Czechy, Polska, Rumunia, Serbia, Słowacja, Ukraina i Węgry. Zasięg stosowania Konwencji Karpackiej w Polsce obejmuje 200 gmin położonych w województwach małopolskim, podkarpackim i śląskim.

Warto podkreślić, że Konwencja Karpacka nie ustanawia konkretnych zobowiązań, lecz zobowiązuje jej Strony do współpracy, zarówno na rzecz zrównoważonego rozwoju regionu karpackiego, jak również zachowania i ochrony walorów przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych. Szczegółowe zobowiązania Stron, czyli państw, które Konwencję ratyfikowały, są określane w protokołach tematycznych. Protokół o ochronie i zrównoważonym użytkowaniu różnorodności biologicznej i krajobrazowej jest pierwszym protokołem tematycznym do Konwencji Karpackiej ratyfikowanym przez wszystkie jej Strony. Po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw (Dz.U. 2010 Nr 90, poz. 591) Protokoł stał się częścią krajowego porządku prawnego i wszedł w życie dla Polski w dn. 28 kwietnia 2010 r. Trzecie Spotkanie Konferencji Stron (COP3) Konwencji Karpackiej w 2011 r. przyjęło międzynarodowy Strategiczny Plan Działań na rzecz jego wdrożenia (UNEP/CC/COP4/DOC7). 

Z oczywistych względów wspólny dla wszystkich państw karpackich Strategiczny Plan Działań na rzecz wdrożenia Protokołu o ochronie i zrównoważonym użytkowaniu różnorodności biologicznej i krajobrazowej nie może uwzględniać realiów, priorytetów, czy też różnego stopnia zaawansowania poszczególnych państw w danej dziedzinie. Dlatego w interesie każdego państwa karpackiego leży opracowanie dla własnych potrzeb planistycznych propozycji Krajowego Planu Działań na rzecz wdrożenia Protokołu, a następnie jego zatwierdzenie przez właściwy organ centralnej administracji rządowej. W przypadku Polski takim organem jest Ministerstwo Środowiska.

Celem nadrzędnym Krajowego Planu Działań jest zachowanie bogactwa różnorodności biologicznej i krajobrazowej polskich Karpat. Osiągnięciu tego celu ma służyć realizacja następujących siedmiu celów strategicznych KPD:

  • Cel strategiczny 1. Zachowanie, ochrona, odtwarzanie i zrównoważone użytkowanie gatunków roślin, zwierząt i grzybów w Karpatach
  • Cel strategiczny 2. Zachowanie, ochrona, odtwarzanie i zrównoważone użytkowanie naturalnych i półnaturalnych siedlisk przyrodniczych w Karpatach
  • Cel strategiczny 3. Zachowanie, ochrona, odtwarzanie i zrównoważone użytkowanie krajobrazów w Karpatach
  • Cel strategiczny 4. Zapewnienie ciągłości i łączności siedlisk naturalnych i półnaturalnych, tworzenie sieci ekologicznej w Karpatach
  • Cel strategiczny 5. Ograniczenie zagrożeń dla różnorodności biologicznej Karpat ze strony inwazyjnych gatunków obcych lub organizmów genetycznie zmodyfikowanych
  • Cel strategiczny 6. Wsparcie ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej i krajobrazowej Karpat przez wzmocnienie sieci współpracy i koordynację działań
  • Cel strategiczny 7. Wsparcie ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej i krajobrazowej Karpat przez działania informacyjne i edukacyjne.

Należy podkreślić, że z uwagi na aktualne priorytety strony polskiej projekt Krajowego Planu Działań kompleksowo odnosi się do problemów ochrony karpackich krajobrazów, czyli kwestii, które z różnych względów zostały jedynie zasygnalizowane w Protokole oraz międzynarodowym Strategicznym Planie Działań. Stanowi to cenną wartość dodaną Krajowego Planu Działań w procesie wdrażania postanowień Protokołu i może stanowić przykład dla innych jego Stron.

Krajowy Plan Działań ma służyć planowaniu wspólnych działań organów i służb ochrony przyrody, samorządów oraz instytucji i środowisk naukowych na rzecz ochrony przyrody i krajobrazu polskich Karpat. Jego zatwierdzenie powinno ułatwić finansowanie przyszłych wspólnych projektów, zarówno ze źródeł krajowych, jak też dostępnych zewnętrznych źródeł finansowania.

Opracowanie propozycji Krajowego Planu Działań było jednym z efektów projektu pt. Karpaty Łączą – mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej (www.karpatylacza.pl), koordynowanego przez Centrum UNEP/GRID-Warszawa, realizowanego w latach 2012-2016 w polskiej części Karpat we współpracy z Ministerstwem Środowiska oraz Sekretariatem Konwencji Karpackiej w Wiedniu (UNEP Vienna - SCC), przy wsparciu Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Projekt Krajowego Planu Działań przedłożono Ministrowi Środowiska w grudniu 2016 r.

 

KARPATY ŁĄCZĄ
„Karpaty Łączą" to dzisiaj nie tylko projekt oraz jego bogaty dorobek. Wokół idei tego prostego, a jednocześnie bardzo wyrazistego hasła udało się zgromadzić rzesze ludzi, których połączyła troska o wspólne dobro, jakim jest krajobraz przyrodniczy i kulturowy Karpat. Samorządowcy i władze obszarów chronionych, przedstawiciele organizacji pozarządowych i świata nauki, przedstawiciele biznesu, liderzy lokalnych społeczności, mieszkańcy terenów górskich i turyści – wszyscy oni tworzą dzisiaj wspólnotę idei, której nośnikiem jest hasło „Karpaty Łączą".
Trwające projekty
Informatorium KarpackieTradycyjne pasterstwo
Zielona infrastrukturaKwietne łąki
Zakończone projekty
Karpaty Łączą
Centrum UNEP/GRID-Warszawa
Centrum UNEP/GRID-Warszawa
Od ponad 25 lat realizujemy w Polsce misję UNEP, działając na rzecz zrównoważonego rozwoju. Wspieramy właściwe zarządzanie środowiskiem i ochronę różnorodności biologicznej.Propagujemy proekologiczne postawy w społeczeństwie i odpowiedzialność za środowisko w biznesie. Specjalizujemy się w pozyskiwaniu, przetwarzaniu i udostępnianiu informacji o środowisku oraz upowszechnianiu zastosowań nowoczesnych technologii informacyjnych, w tym systemów informacji geograficznej (GIS) i technologii satelitarnych. Centrum UNEP/GRID-Warszawa jest partnerem jednostek administracji publicznej, władz samorządowych, podmiotów oświatowych oraz firm realizujących politykę społecznej odpowiedzialności biznesu.

W latach 2012 -2016 byliśmy liderem projektu "Karpaty Łączą - mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej". Jeszcze kilka lat temu hasło „Karpaty Łączą" było jedynie nazwą tego projektu. Na przestrzeni ostatnich lat, wspólnym wysiłkiem partnerów, udało się zmienić nazwę projektu w piękną ideę. Aktualnie Centrum UNEP/GRID-Warszawa samodzielnie oraz wspólnie z partnerami realizuje projekty zgodne z ideą "Karpaty Łączą".
Kontakt
Patrycja Adamska
Kierownik Zespołu Projektów Karpackich
ul. Sobieszyńska 8, 00-764 Warszawa
tel.: (22) 840 66 64 lub (+48) 698 630 259